စွန့်ဦးတီထွင်အရင်းအနှီးရဲ့ နောက်ဆုံးပေါ်အချစ်တော်ကတော့ အွန်လိုင်းအမြန်ကုန်စုံပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းပါ။ Getir ဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာချဲ့ထွင်မှုမှာ ပြိုင်ဘက်အသစ်တွေကို ကျော်လွှားဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ ၆ နှစ်သက်တမ်းရှိတဲ့ တူရကီကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
လန်ဒန် - လန်ဒန်မြို့လယ်ရှိ Uber Eats၊ Just Eat နှင့် Deliveroo တို့၏ စက်ဘီးနှင့် စကူတာများအကြား သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးသည့် လုပ်ငန်းသစ်တစ်ခုက ချောကလက်ဘားများ သို့မဟုတ် ရေခဲမုန့်တစ်ပိုင့်အတွက် သင့်စားချင်စိတ်ကို ချက်ချင်းဖြည့်ဆည်းပေးမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ တူရကီကုမ္ပဏီ Getir က သင့်ကုန်စုံပစ္စည်းများကို မိနစ် ၁၀ အတွင်း ပို့ဆောင်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Getir ရဲ့ ပို့ဆောင်မှုအမြန်နှုန်းဟာ အနီးအနားက ဂိုဒေါင်ကွန်ရက်ကနေ လာတာဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီရဲ့ မကြာသေးမီက အံ့သြဖွယ်ကောင်းတဲ့ ချဲ့ထွင်မှုအမြန်နှုန်းနဲ့ ကိုက်ညီပါတယ်။ တူရကီမှာ မော်ဒယ်စတင်ပြီး ငါးနှစ်ခွဲအကြာမှာ ဒီနှစ်မှာ ဥရောပနိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံမှာ ရုတ်တရက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ပြိုင်ဘက်တစ်ဦးကို ဝယ်ယူခဲ့ကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကုန်မှာ နယူးယောက်အပါအဝင် အနည်းဆုံး အမေရိကန်မြို့သုံးမြို့မှာ လုပ်ငန်းတွေ စတင်လည်ပတ်ဖို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။ ခြောက်လအတွင်းမှာပဲ Getir ဟာ ဒီကပ်ရောဂါကို အရှိန်မြှင့်ဖို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံနီးပါး ရရှိခဲ့ပါတယ်။
“ကျွန်တော်တို့ မလုပ်ရင် တခြားသူတွေ လုပ်သွားလိမ့်မယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ နိုင်ငံတွေ ပိုများများဆီ သွားဖို့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အစီအစဉ်တွေကို အရှိန်မြှင့်ထားပါတယ်” ဟု Getir တည်ထောင်သူ Nazem Salur (ဤစကားလုံးသည် တူရကီဘာသာစကားဖြင့် “ယူဆောင်လာခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါက အချိန်နဲ့အပြိုင် ယှဉ်ပြိုင်ရတဲ့ အလုပ်ပါပဲ”
မစ္စတာ ဆာရူးယာ ပြန်ကြည့်လိုက်တော့ မှန်ပါတယ်။ လန်ဒန်မှာတင် ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်လောက်အတွင်းမှာပဲ ကုန်စုံဆိုင်ပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီအသစ် ငါးခု လမ်းပေါ်ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ Glovo ဟာ စားသောက်ဆိုင်နဲ့ ကုန်စုံဆိုင်တွေကို ပံ့ပိုးပေးတဲ့ ၆ နှစ်သက်တမ်းရှိတဲ့ စပိန်ကုမ္ပဏီတစ်ခုပါ။ ဧပြီလမှာ ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံကျော် ရရှိခဲ့ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်လလောက်ကပဲ ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားအခြေစိုက် Gopuff ဟာ SoftBank Vision Fund အပါအဝင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဆီကနေ ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့ပါတယ်။
ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းမှာ အိမ်တွေ လပေါင်းများစွာ ပိတ်ထားခဲ့ရပြီး လူသန်းပေါင်းများစွာဟာ အွန်လိုင်းကုန်စုံပို့ဆောင်ရေးကို အသုံးပြုလာကြပါတယ်။ ဝိုင်၊ ကော်ဖီ၊ ပန်းနဲ့ ခေါက်ဆွဲ အပါအဝင် အရာများစွာအတွက် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှု စာရင်းသွင်းမှုတွေ မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေဟာ ဒီအခိုက်အတန့်ကို ဖမ်းယူထားပြီး ကလေးအနှီး၊ ရေခဲပီဇာ ဒါမှမဟုတ် ရေခဲရှန်ပိန်တစ်ပုလင်းလိုမျိုး သင်လိုချင်တာမှန်သမျှကို မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ယူဆောင်လာပေးနိုင်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြပါတယ်။
စွန့်ဦးတီထွင်အရင်းအနှီးမှ ထောက်ပံ့သော ဇိမ်ခံလှိုင်း၏ နောက်ထပ်ခြေလှမ်းမှာ ကုန်စုံပစ္စည်းအမြန်ပို့ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤမျိုးဆက်သည် မိနစ်ပိုင်းအတွင်း တက္ကစီဝန်ဆောင်မှုများ မှာယူခြင်း၊ Airbnb မှတစ်ဆင့် ဈေးပေါသောဗီလာများတွင် အားလပ်ရက်အပန်းဖြေခြင်းနှင့် လိုအပ်သလို ဖျော်ဖြေရေးများ ပိုမိုပေးအပ်ခြင်းတို့ကို ကျင့်သားရနေပါပြီ။
"ဒါက ချမ်းသာသူတွေအတွက်ပဲ မဟုတ်ပါဘူး၊ ချမ်းသာတဲ့သူတွေ၊ ချမ်းသာတဲ့သူတွေက အလဟဿဖြုန်းတီးနိုင်ပါတယ်" ဟု မစ္စတာ ဆာရူးယာက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒါက တတ်နိုင်တဲ့ ပရီမီယံတစ်ခုပါ" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒါက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဆက်ဆံဖို့ အရမ်းစျေးသက်သာတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုပါ"
အစားအသောက်ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း၏ အကျိုးအမြတ်ရရှိမှုမှာ မှန်းဆရခက်နေပါသည်။ သို့သော် PitchBook အချက်အလက်များအရ ၎င်းသည် ၂၀၂၀ အစောပိုင်းမှစ၍ အွန်လိုင်းကုန်စုံပို့ဆောင်ရေးတွင် ဒေါ်လာ ၁၄ ဘီလီယံခန့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းမှ စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်များကို မတားဆီးနိုင်ခဲ့ပါ။ ယခုနှစ်တစ်နှစ်တည်းတွင်ပင် Getir သည် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု သုံးကြိမ်ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်သည်။
ဂီတာကုမ္ပဏီက အကျိုးအမြတ်ရှိပါသလား။ “မဟုတ်ဘူး၊ မဟုတ်ဘူး” ဟု မစ္စတာ ဆာရူးယာက ပြောသည်။ တစ်နှစ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်အကြာတွင် အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခု အကျိုးအမြတ်ရှိနိုင်သော်လည်း ၎င်းသည် ကုမ္ပဏီတစ်ခုလုံး အကျိုးအမြတ်ရှိပြီးသားဟု မဆိုလိုကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
PitchBook မှ အစားအသောက်နည်းပညာလုပ်ငန်းကို လေ့လာသော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူ Alex Frederick က လုပ်ငန်းသည် အလျင်အမြန်တိုးချဲ့မှုကာလကို ကြုံတွေ့နေရပုံရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ (Reid Hoffman) သည် မည်သည့်ပြိုင်ဘက်ထက်မဆို ဝန်ဆောင်မှုပေးရန်အတွက် ယှဉ်ပြိုင်နေသော ကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဖောက်သည်အခြေခံကို ဖော်ပြရန် ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ကုမ္ပဏီများအကြား ယှဉ်ပြိုင်မှုများစွာရှိနေသော်လည်း ကွာခြားချက်များစွာမရှိကြောင်း မစ္စတာ Frederick က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
Getir ရဲ့ ပထမဆုံး အဓိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ဦးကတော့ ဘီလီယံနာ စွန့်ဦးတီထွင်သူနဲ့ Sequoia Capital ရဲ့ မိတ်ဖက် Michael Moritz ပါ။ သူဟာ Google၊ PayPal နဲ့ Zappos တို့မှာ အစောပိုင်း လောင်းကြေးထပ်ခဲ့မှုတွေကြောင့် လူသိများပါတယ်။ “Getir က ကျွန်တော့်ရဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုကို နှိုးဆွပေးခဲ့တယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ စားသုံးသူတွေက အော်ဒါတွေကို အရမ်းမြန်မြန်ရတယ်လို့ ညည်းညူတာမျိုး ကျွန်တော် မကြားဖူးလို့ပါ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
"ဆယ်မိနစ်အတွင်း ပို့ဆောင်ပေးတာက ရိုးရှင်းပုံရပေမယ့် လုပ်ငန်းအသစ်ဝင်သူတွေအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေတာက လုပ်ငန်းရဲ့ အလွယ်ကူဆုံးအပိုင်းဖြစ်တယ်ဆိုတာ တွေ့ရှိလိမ့်မယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။ Getir ဟာ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ "ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ္ဘာရဲ့ ထာဝရ" ခြောက်နှစ် ကြာခဲ့တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ဒီလိုဖြစ်နေပေမယ့်လည်း ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက မြို့ပြလမ်းတွေဟာ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ကုန်စုံပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေဆဲပါ။ ပြိုင်ဆိုင်မှု ပိုမိုပြင်းထန်လာတာနဲ့အမျှ လန်ဒန်က Gorillas၊ Weezy၊ Dija နဲ့ Zapp လိုမျိုး အမြန်ချောပို့ကုမ္ပဏီတွေဟာ အလွန်ကြီးမားတဲ့ လျှော့စျေးတွေကို ပေးဆောင်လာခဲ့ကြပါတယ်။ တစ်ချိန်က Getir ဟာ ပေါင် ၁၅ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀.၅၀ ခန့်) တန် အစားအစာကို ၁၀ ပဲနီ (၁၅ ဆင့်ခန့်) နဲ့ ကမ်းလှမ်းခဲ့ပါတယ်။
၎င်းတွင် ကုန်စုံဆိုင်များထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသော takeaway ဝန်ဆောင်မှုများ (ဥပမာ Deliveroo) မပါဝင်ပါ။ ထို့နောက် မြန်နှုန်းနှေးကွေးသော်လည်း ယခုအခါ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှုများပေးသည့် စူပါမားကတ်များနှင့် ထောင့်ဆိုင်များအပြင် Amazon ၏ စူပါမားကတ်ဝန်ဆောင်မှုများ ရှိပါသည်။
ပရိုမိုးရှင်းပြီးဆုံးသွားသည်နှင့် အသုံးပြုသူများသည် လုံလောက်သော ခိုင်မာသည့်အလေ့အထများ သို့မဟုတ် လုံလောက်သော အမှတ်တံဆိပ်သစ္စာစောင့်သိမှုကို တည်ဆောက်ကြမည်လား။ အဆုံးစွန်သောအမြတ်အစွန်းဖိအားဆိုသည်မှာ ဤကုမ္ပဏီအားလုံး ရှင်သန်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ။
မစ္စတာ ဆာလူရ်က အမြန်ကုန်စုံပို့ဆောင်ရေးတွင် ယှဉ်ပြိုင်မှုကို မကြောက်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံတိုင်းတွင် စူပါမားကတ်ကွင်းဆက်များကဲ့သို့ပင် ယှဉ်ပြိုင်မှုရှိသော ကုမ္ပဏီများစွာရှိရန် မျှော်လင့်ပါသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စောင့်ဆိုင်းနေသူမှာ ပြည်နယ် ၄၃ ခုတွင် လည်ပတ်နေပြီး ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိသော Gopuff ဖြစ်သည်။
အသက် ၅၉ နှစ်အရွယ် Saruer သည် ပိတ်ထားသောစက်ရုံကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ရောင်းချခဲ့ပြီး ၎င်း၏အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းနောက်ပိုင်းတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ သူ၏အာရုံစိုက်မှုမှာ မြန်နှုန်းနှင့် မြို့ပြထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူနှစ်ဦးနှင့်အတူ အစ္စတန်ဘူလ်တွင် Getir ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် လူများအား မိနစ်သုံးမိနစ်အတွင်း ကားများပေးနိုင်သည့် ride-hailing app တစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ယခုနှစ် မတ်လတွင် Getir သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀၀ ရရှိခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီ၏တန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၆ ဘီလီယံရှိပြီး တူရကီ၏ ဒုတိယမြောက် unicorn ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီ၏တန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော်ရှိသည်။ ယနေ့တွင် ကုမ္ပဏီ၏တန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၅ ဘီလီယံရှိသည်။
အစောပိုင်းကာလများတွင် Getir သည် ၎င်း၏ ၁၀ မိနစ်ရည်မှန်းချက်ကို အောင်မြင်ရန် နည်းလမ်းနှစ်ခုကို ကြိုးစားခဲ့သည်။ နည်းလမ်း ၁: ၎င်းသည် ကုမ္ပဏီ၏ ထုတ်ကုန် ၃၀၀ မှ ၄၀၀ အထိကို ရွေ့လျားနေသော ထရပ်ကားတစ်စီးတွင် သိမ်းဆည်းထားသည်။ သို့သော် ဖောက်သည်လိုအပ်သော ထုတ်ကုန်အရေအတွက်သည် ထရပ်ကား၏ စွမ်းရည်ထက် ကျော်လွန်နေသည် (ကုမ္ပဏီက ယခုအခါ အကောင်းဆုံးအရေအတွက်မှာ ၁၅၀၀ ခန့်ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်)။ ဗင်ကားပို့ဆောင်မှုကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
ကုမ္ပဏီသည် နည်းလမ်း ၂ ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်- မှောင်မိုက်ဆိုင်များဟုခေါ်သော (ဖောက်သည်မရှိသော ဂိုဒေါင်များနှင့် စူပါမားကတ်ငယ်များ ရောနှောထားသော)၊ ကျဉ်းမြောင်းသော လမ်းကြားများတွင် ကုန်စုံပစ္စည်းများ စင်များ စီတန်းထားသော မှောင်မိုက်ဆိုင်များမှ လျှပ်စစ်စက်ဘီးများ သို့မဟုတ် မော်တော်ဆိုင်ကယ်များဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးခြင်း။ လန်ဒန်တွင် Getir တွင် မှောင်မိုက်ဆိုင်ပေါင်း ၃၀ ကျော်ရှိပြီး မန်ချက်စတာနှင့် ဘာမင်ဂမ်တို့တွင် ပို့ဆောင်မှုများ စတင်နေပြီဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယူကေတွင် လစဉ် ဆိုင်ခွဲ ၁၀ ခန့် ဖွင့်လှစ်ပြီး ယခုနှစ်ကုန်တွင် ဆိုင်ခွဲ ၁၀၀ ဖွင့်လှစ်ရန် မျှော်လင့်ရသည်။ ဖောက်သည်များလာခြင်းသည် ဆိုင်ကြီးလာခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဆိုင်ပိုများလာခြင်းဖြစ်သည်ဟု မစ္စတာ Salur က ပြောကြားခဲ့သည်။
စိန်ခေါ်မှုကတော့ ဒီအိမ်ခြံမြေတွေကို ရှာဖွေဖို့ပါပဲ - လူတွေရဲ့အိမ်တွေနဲ့ နီးရမယ် - ပြီးရင် ဒေသန္တရအာဏာပိုင်အမျိုးမျိုးနဲ့ ဆက်ဆံရမှာပါ။ ဥပမာအားဖြင့် လန်ဒန်မြို့ကို ကော်မတီ ၃၃ ခုအဖြစ် ပိုင်းခြားထားပြီး ကော်မတီတစ်ခုချင်းစီက ခွင့်ပြုချက်နဲ့ စီမံကိန်းချမှတ်ရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
လန်ဒန်အနောက်တောင်ပိုင်း၊ Battersea မှာ တရားမဝင်ဆိုင်အတော်များများရဲ့ မန်နေဂျာ Vito Parrinello က အစားအသောက်ပို့ဆောင်ရေးဝန်ထမ်းတွေကို သူတို့ရဲ့ အိမ်နီးချင်းအသစ်တွေကို နှောင့်ယှက်ခွင့်မပြုဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ မှောင်မိုက်တဲ့ဆိုင်ဟာ ရထားလမ်းခုံးအောက်မှာ တိုက်ခန်းအသစ်ဆောက်ပြီးနောက်ပိုင်း ဝှက်ထားပါတယ်။ စောင့်နေတဲ့ လျှပ်စစ်စကူတာရဲ့ နှစ်ဖက်စလုံးမှာ "ဆေးလိပ်မသောက်ရ၊ အော်ဟစ်ငိုယိုရ၊ ဆူညံတဲ့သီချင်းမဆိုရ" ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်တွေ ချိတ်ဆွဲထားပါတယ်။
အထဲမှာတော့ ဝန်ထမ်းတွေကို မှာယူမှုတွေ ရောက်လာပြီဆိုတာ အသိပေးဖို့ ခေါင်းလောင်းသံတွေ အဆက်မပြတ် ကြားရပါလိမ့်မယ်။ ပစ္စည်းရွေးသူက ခြင်းတောင်းတစ်ခုကို ရွေးချယ်ပြီး ပစ္စည်းတွေကို ကောက်ယူကာ စီးနင်းသူ အသုံးပြုဖို့အတွက် အိတ်တွေထဲ ထည့်ပါတယ်။ နံရံတစ်ဖက်မှာ ရေခဲသေတ္တာတွေ ပြည့်နေပြီး တစ်လုံးမှာ ရှန်ပိန်ပဲ ပါတယ်။ ဘယ်အချိန်မဆို ရေခဲသေတ္တာလမ်းကြားထဲမှာ ကောက်နေတဲ့ နှစ်ယောက်သုံးယောက် ရှိနေပေမယ့် Battersea မှာတော့ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိပြီး သူတို့ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေက စက္ကန့်တိုင်း တိကျတယ်ဆိုတာနဲ့ လုံးဝမတူပါဘူး။ နောက်ဆုံးနေ့မှာ မှာယူမှုတစ်ခုကို ထုပ်ပိုးဖို့ ပျမ်းမျှအချိန်က ၁၀၃ စက္ကန့်ပါ။
ပို့ဆောင်ချိန်ကို လျှော့ချရန် ဆိုင်၏ ထိရောက်မှု လိုအပ်ကြောင်း မစ္စတာ ပါရီနယ်လိုက ပြောကြားခဲ့ပြီး ယာဉ်မောင်းများသည် ဖောက်သည်များထံ အပြေးအလွှား သွားလာနေခြင်းကို မှီခိုအားထား၍ မရပါ။ “လမ်းပေါ်မှာ ပြေးလွှားနေရတဲ့ ဖိအားကိုတောင် သူတို့ မခံစားစေချင်ဘူး” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
Getir ရဲ့ ဝန်ထမ်းအများစုဟာ အချိန်ပြည့်ဝန်ထမ်းတွေဖြစ်ပြီး အားလပ်ရက်လစာနဲ့ ပင်စင်လစာတွေ ရရှိကြတယ်ဆိုတာ သတိပြုသင့်ပါတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကုမ္ပဏီဟာ Uber နဲ့ Deliveroo လို ကုမ္ပဏီတွေရဲ့ တရားစွဲဆိုမှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တဲ့ gig economy ပုံစံကို ရှောင်ရှားလို့ပါ။ ဒါပေမယ့် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိမှုကို လိုချင်သူတွေ ဒါမှမဟုတ် ရေတိုအလုပ်တွေကိုပဲ ရှာဖွေနေသူတွေအတွက် စာချုပ်တွေကို ပေးဆောင်ပါတယ်။
“ဒီအလုပ်က စာချုပ်မဟုတ်ရင် အလုပ်မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆတစ်ခုရှိတယ်” ဟု မစ္စတာ ဆာလူက ပြောသည်။ “ကျွန်တော် သဘောမတူဘူး၊ အလုပ်ဖြစ်လိမ့်မယ်” ဟု သူက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။ “စူပါမားကတ်ကွင်းဆက်ကို ကြည့်ရင် တခြားကုမ္ပဏီတွေအားလုံးက ဝန်ထမ်းတွေ ခန့်အပ်ထားပြီး ဒေဝါလီခံမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု သူက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ကန်ထရိုက်တာများအစား ဝန်ထမ်းများကို ငှားရမ်းခြင်းသည် သစ္စာစောင့်သိမှုကို ဖန်တီးပေးသော်လည်း ၎င်းသည် ကုန်ကျစရိတ်တစ်ခုနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်။ Getir သည် လက်ကားရောင်းချသူများထံမှ ထုတ်ကုန်များကို ဝယ်ယူပြီးနောက် စူပါမားကတ်ကြီးတစ်ခု၏ ဈေးနှုန်းထက် ၅% မှ ၈% အထိ ပိုမိုမြင့်မားသော အခကြေးငွေကို ကောက်ခံသည်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ ဈေးနှုန်းသည် ဒေသခံအဆင်ပြေစတိုးဆိုင်ငယ်တစ်ခု၏ ဈေးနှုန်းထက် များစွာမပိုပါ။
မစ္စတာ ဆာလူရ်က တူရကီနိုင်ငံရှိ မှောင်ခိုဆိုင် ၉၅% သည် လွတ်လပ်စွာပိုင်ဆိုင်သော franchise များဖြစ်ကြောင်း၊ ဤစနစ်သည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော မန်နေဂျာများကို မွေးထုတ်ပေးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဈေးကွက်အသစ်သည် ပိုမိုရင့်ကျက်လာသည်နှင့် Getir သည် ဤပုံစံကို ဈေးကွက်အသစ်သို့ ယူဆောင်လာနိုင်သည်။
ဒါပေမယ့် ဒီနှစ်က အလုပ်များတဲ့နှစ်ပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ Getir ဟာ တူရကီမှာပဲ လည်ပတ်သွားမှာပါ။ ဒီနှစ်မှာ အင်္ဂလန်က မြို့တွေအပြင် Getir ဟာ အမ်စတာဒမ်၊ ပါရီနဲ့ ဘာလင်မြို့တွေကိုပါ တိုးချဲ့ခဲ့ပါတယ်။ ဇူလိုင်လ အစောပိုင်းမှာ Getir ဟာ သူ့ရဲ့ ပထမဆုံးဝယ်ယူမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ စပိန်နဲ့ အီတလီမှာ လည်ပတ်နေတဲ့ ကုန်စုံပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ Blok ပါ။ အဲဒါကို လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးလကမှ တည်ထောင်ခဲ့တာပါ။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်